ระบบธนาคารขยะอัจฉริยะเพื่อส่งเสริมมหาลัยสีเขียวและการจัดการขยะรีไซเคิลอย่างยั่งยืน (UBU EcoBank)
สกัดองค์ความรู้ KM: ระบบธนาคารขยะอัจฉริยะเพื่อส่งเสริมมหาลัยสีเขียวและการจัดการขยะรีไซเคิลอย่างยั่งยืน (UBU EcoBank)
ผลงาน UBU KM FAIR 2026 | ประเภทผลงาน: สายสนับสนุน | พัฒนากระบวนการทำงาน
ชื่อผลงาน: ระบบธนาคารขยะอัจฉริยะเพื่อส่งเสริมมหาลัยสีเขียวและการจัดการขยะรีไซเคิลอย่างยั่งยืน (UBU EcoBank)
ชื่อเจ้าของผลงาน: นางสาวขนิษฐา จูมลี สำนักเทคโนโลยีดิจิทัลและทรัพยากรการเรียนรู้
1. ข้อมูลทั่วไปและบริบทของผลงาน
ปัญหาและที่มา: มหาวิทยาลัยมีนโยบายมุ่งสู่ Green University ตามแนวทาง 3R แต่เดิมใช้การบันทึกข้อมูลขยะรีไซเคิลแบบเอกสาร ทำให้ติดตามผลและสร้างแรงจูงใจได้ไม่ต่อเนื่อง จึงพัฒนาดิจิทัลแพลตฟอร์มเพื่อช่วยส่งเสริมการคัดแยกขยะต้นทางและติดตามผลแบบเรียลไทม์
2. วัตถุประสงค์หลัก
1. พัฒนาระบบบริหารจัดการธนาคารขยะรีไซเคิล ในรูปแบบดิจิทัล
2. ส่งเสริมการคัดแยกขยะต้นทาง และเพิ่มปริมาณขยะที่เข้าสู่กระบวนการรีไซเคิล
3. สร้างแรงจูงใจ ในการมีส่วนร่วมของนักศึกษาและบุคลากร
4. สนับสนุนนโยบาย Green University และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ของมหาวิทยาลัย
3. สถาปัตยกรรมเทคโนโลยีและการออกแบบระบบ
1. แนวคิดการออกแบบ: ใช้หลักการ User-Centered Design แบ่งสิทธิ์การใช้งานเป็น 4 ระดับ ได้แก่ สมาชิก (Member), เจ้าหน้าที่ (Staff), ผู้ดูแลระบบ (Admin) และผู้ดูแลระบบสูงสุด (Superadmin)
2.องค์ประกอบเทคโนโลยี (Tech Stack):
| ส่วนประกอบระบบ | เทคโนโลยีที่เลือกใช้ |
| Frontend | Next.js (React), TypeScript, Tailwind CSS |
| Backend | Node.js, Express |
| Database | PostgreSQL |
| Authentication | Keycloak OIDC (เชื่อมต่อ Single Sign-On ของมหาวิทยาลัย) |
| Real-time Communication | Polling อัปเดตสถานะทุก 4 วินาที |
| Deployment | API ผ่าน PM2 และ Frontend เป็น Static Site |
3. ฟังก์ชันสำคัญ: บันทึกการฝากขยะผ่าน QR Code, คำนวณคะแนนสะสมอัตโนมัติ, ระบบแลกของรางวัล, Dashboard สรุปผล และรายงานสถิติสำหรับผู้บริหาร
4. ผลการศึกษาและการดำเนินงาน
1. พฤติกรรมและความต้องการผู้ใช้: จากการสำรวจนักศึกษา 180 คน พบว่ามีความตระหนักด้านการจัดการขยะในระดับสูง (ค่าเฉลี่ย 4.67) โดยขยะที่พบมากที่สุดคือ ขวดน้ำดื่มพลาสติก (PET) ร้อยละ 80.56
2. วัสดุนำร่องและสถานที่: นำร่องรับฝากขวดน้ำพลาสติก (PET) และกระป๋องอลูมิเนียม โดยตั้งจุดบริการนำร่องที่ หอสมุดกลาง
3. ปัจจัยจูงใจสูงสุดในการเข้าร่วม:
- สะสมคะแนนแลกส่วนลดอาหารและเครื่องดื่ม (ร้อยละ 27.79)
- แลกเป็นเงินสด (ร้อยละ 25.18)
- บันทึกชั่วโมงกิจกรรม/จิตอาสา (ร้อยละ 23.99)
- แลกของที่ระลึก (ร้อยละ 11.88)
- มีส่วนร่วมในการรักษาสิ่งแวดล้อม (ร้อยละ 11.16)
4. ผลประเมินความพึงพอใจ: ภาพรวมโครงการอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.20 จาก 5.00) และความพึงพอใจต่อระบบ UBU EcoBank อยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.50 จาก 5.00) โดยจุดเด่นที่สุดคือ ความง่ายในการบันทึกการฝากขยะ (ค่าเฉลี่ย 4.73)
5. ผลกระทบและการต่อยอด (Impact & Future Roadmap)
1. ประโยชน์ต่อองค์กร: สนับสนุนการประเมิน UI GreenMetric, Green Office, Green Library และเป้าหมาย SDGs
2. การขยายผล: ขยายจุดบริการไปยังคณะ โรงอาหาร และประยุกต์ใช้ในองค์กรภายนอกได้
3. แนวทางการต่อยอด: เพิ่มการรองรับวัสดุรีไซเคิลประเภทอื่น เชื่อมโยงระบบกิจกรรมนักศึกษา และคำนวณ Carbon Footprint เพื่อสนับสนุนเป้าหมาย Carbon Neutrality และ Net Zero Emission