---

โพสโดย สายใจ จันเวียง     โพสวันที่ 9 ตุลาคม 2569 , 11:01:28     (อ่าน 8 ครั้ง)  

---

สกัดองค์ความรู้ (KM) เรื่อง AUN-QA Smart Roadmap: นวัตกรรม AI เพื่อการปฏิรูปงานประกันคุณภาพการศึกษา

จากผลงาน UBU KM FAIR 2026 | กองกลยุทธ์และคุณภาพองค์กร มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

1. ความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติงาน (Knowledge Capture)

องค์ความรู้สำคัญ: การนำเทคโนโลยีAI และระบบข้อมูลดิจิทัลมาใช้สนับสนุนการประกันคุณภาพหลักสูตรตามเกณฑ์ AUN-QA เพื่อช่วยลดขั้นตอนการทำงาน ลดความผิดพลาด และเชื่อมโยงผลการประเมินไปสู่การจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพหลักสูตรได้อย่างเป็นระบบ

แนวคิดหลักของระบบคือ“AI ช่วยวิเคราะห์และร่างแผน ส่วนบุคลากรเป็นผู้ตรวจสอบและตัดสินใจ” ไม่ใช่การให้ AI ทำงานแทนมนุษย์ทั้งหมด

2. ปัญหาเดิมและแนวทางแก้ไข

ปัญหาที่ 1: ข้อมูลกระจัดกระจาย

เดิมรวบรวมเอกสารหลายรูปแบบ ผ่านLINE อีเมล และระบบจัดเก็บไฟล์ต่าง ๆ ทำให้ค้นหาและรวบรวมข้อมูลได้ยาก

แนวทางแก้ไข: รวมข้อมูลเข้าสู่ระบบกลาง(Global Data Bus) เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลจากหลายแหล่ง

ปัญหาที่ 2: ทำงานซ้ำและเกิด Human Error

การคัดลอกข้อมูลลงExcel การจัดทำ Pivot Table และการคำนวณด้วยมือเพิ่มภาระงานและความเสี่ยงต่อความผิดพลาด

แนวทางแก้ไข: ใช้ระบบรวบรวมและประมวลผลข้อมูลอัตโนมัติ พร้อมให้กรรมการยืนยันผลผ่านระบบ

ปัญหาที่ 3: ติดตามการปรับปรุงได้ยาก

การเชื่อมโยงผลประเมินกับแผนพัฒนาและการติดตามผลยังไม่ต่อเนื่อง

แนวทางแก้ไข: เชื่อมผลประเมินเข้ากับกิจกรรม งบประมาณ ตัวชี้วัด และการติดตามผลตามวงจรPDCA

3. ขั้นตอนการดำเนินงานตามองค์ความรู้

ขั้นตอนที่ 1 รวบรวมและเชื่อมโยงข้อมูล

นำข้อมูลผลการประเมินและเอกสารหลักฐานจากแหล่งต่าง ๆ เข้าสู่ระบบกลาง เพื่อให้ข้อมูลไหลจากระบบต้นทางไปยังระบบวิเคราะห์และระบบจัดทำแผน

ขั้นตอนที่ 2 ตรวจสอบและยืนยันผลประเมิน (IQA Consensus)

กรรมการกรอกผลการประเมินผ่านระบบ จากนั้นคลิกยืนยันผลFinal Consensus เพื่อรวบรวมคะแนนและผลการประเมินตามเกณฑ์ที่กำหนด

ขั้นตอนที่ 3 วิเคราะห์ผลด้วย AI (AUN Analytics)

ใช้ AI ช่วยวิเคราะห์ข้อมูลตามคู่มือ AUN-QA V4.0 ค้นหาประเด็นที่ควรปรับปรุง วิเคราะห์สาเหตุ และจัดลำดับความสำคัญของประเด็นพัฒนา

ขั้นตอนที่ 4 จัดทำแผนพัฒนาคุณภาพหลักสูตร (Plan Audit)

เลือกประเด็นสำคัญ แล้วใช้AI ช่วยร่างกิจกรรม งบประมาณ และตัวชี้วัด (KPI) เพื่อจัดทำแผนพัฒนาที่เชื่อมโยงกับผลการประเมิน

ขั้นตอนที่ 5 ติดตามผลและปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

ติดตามความก้าวหน้าของแผนและตัวชี้วัดตามรอบที่กำหนดในเอกสาร ได้แก่ ช่วงเดือนมีนาคมและมิถุนายน พร้อมนำผลมาปรับปรุงตามวงจร PDCA

4. เทคนิคหรือเคล็ดลับความสำเร็จ (Tips & Tricks)

• ใช้ข้อมูลที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน กำหนดรูปแบบข้อมูลและเกณฑ์การประเมินให้ชัดเจนก่อนนำเข้าสู่ระบบ
• กำหนดแหล่งอ้างอิงให้AI ใช้คู่มือ AUN-QA V4.0 เป็นฐานความรู้ เพื่อช่วยลดการสร้างคำตอบที่ไม่ตรงกับเกณฑ์
• จัดลำดับประเด็นก่อนทำแผน แบ่งประเด็นเป็นCritical, High Priority และ Quick Win เพื่อให้เลือกดำเนินการได้เหมาะสม
• ให้ผู้รับผิดชอบตรวจสอบทุกครั้ง ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ผลวิเคราะห์ และแผนที่AI ร่างก่อนนำไปใช้จริง
• เชื่อมผลประเมินกับการปฏิบัติจริง ทุกประเด็นที่ต้องปรับปรุงควรมีผู้รับผิดชอบ กิจกรรม งบประมาณ และตัวชี้วัดที่ชัดเจน

5. ผลลัพธ์และประโยชน์ที่ได้รับ

83.3%  ลดเวลาการทำงาน

100%  ความแม่นยำของข้อมูลตามที่นำเสนอ

ตัวเลขจากเอกสารนำเสนอ ไม่ใช่ผลการตรวจสอบหรือประเมินผลโดยอิสระ

ประโยชน์เชิงกระบวนการ

• ลดภาระงานรวบรวมและคำนวณข้อมูลด้วยมือ
• ลดความเสี่ยงจากการคัดลอกข้อมูลผิดพลาด
• ช่วยให้เห็นแนวโน้มผลการประเมินย้อนหลัง 5 ปี
• ช่วยเปลี่ยนผลประเมินให้เป็นแผนพัฒนาที่ติดตามผลได้
• เพิ่มความต่อเนื่องของการประกันคุณภาพหลักสูตร

6. บทเรียนที่ได้รับ (Lessons Learned)

1. การพัฒนาระบบดิจิทัลที่มีประสิทธิภาพต้องเริ่มจากการแก้ปัญหาของกระบวนงานเดิม ไม่ใช่เพียงนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้
2. การเชื่อมโยงข้อมูลและการกำหนดมาตรฐานเป็นพื้นฐานสำคัญของการใช้AI
3. AI มีประโยชน์มากขึ้นเมื่อสามารถนำผลวิเคราะห์ไปสู่การวางแผนและติดตามผลได้จริง
4. การตรวจสอบโดยมนุษย์ยังจำเป็น เพื่อให้ผลการประเมินและแผนพัฒนาสอดคล้องกับบริบทของหลักสูตร

7. แนวทางการนำไปประยุกต์ใช้ในมหาวิทยาลัย

สามารถนำแนวคิดAUN-QA Smart Roadmap ไปประยุกต์ใช้กับงานประกันคุณภาพและงานสนับสนุนของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีได้ ดังนี้

งานที่ประยุกต์ใช้	แนวทางการนำไปใช้
การประกันคุณภาพหลักสูตร	เชื่อมผลประเมินกับแผนพัฒนาหลักสูตรและติดตามKPI
การจัดการความรู้(KM)	จัดเก็บแนวปฏิบัติที่ดีและใช้AI ช่วยสกัดองค์ความรู้
การกำกับติดตามตัวชี้วัด	รวมข้อมูลจากหน่วยงานและจัดทำDashboard
การพัฒนาคุณภาพองค์กร	วิเคราะห์ช่องว่างและจัดลำดับความสำคัญของแผนปรับปรุง
การรายงานผลการดำเนินงาน	ลดการรวบรวมข้อมูลซ้ำและเชื่อมโยงข้อมูลกับหลักฐาน

 

8. สรุปองค์ความรู้สำหรับจัดเก็บในคลัง KM

ชื่อองค์ความรู้: AUN-QA Smart Roadmap: การใช้ AI สนับสนุนการประกันคุณภาพหลักสูตรอย่างเป็นระบบ

ประเภทองค์ความรู้: แนวปฏิบัติที่ดี (Good Practice) / นวัตกรรมการทำงาน

สาระสำคัญ: การนำ AI และระบบเชื่อมโยงข้อมูลมาใช้สนับสนุนกระบวนการประกันคุณภาพหลักสูตร ตั้งแต่การรวบรวมและยืนยันผลประเมิน การวิเคราะห์ช่องว่างและจัดลำดับความสำคัญของประเด็นพัฒนา ไปจนถึงการจัดทำแผนกิจกรรม งบประมาณ ตัวชี้วัด และการติดตามผลตามวงจร PDCA

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ:ข้อมูลมีมาตรฐานเดียวกัน ใช้เกณฑ์ AUN-QA V4.0 เป็นฐานอ้างอิง มีการเชื่อมโยงข้อมูลอย่างเป็นระบบ และมีผู้รับผิดชอบตรวจสอบผลลัพธ์จาก AI ก่อนนำไปใช้จริง

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ:ลดระยะเวลาและภาระงาน ลดความผิดพลาดจากการทำงานด้วยมือ เพิ่มความสะดวกในการวิเคราะห์ผล และทำให้การประกันคุณภาพเชื่อมโยงกับการพัฒนาหลักสูตรได้อย่างต่อเนื่อง

ข้อควรระวัง:ต้องตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลและผลวิเคราะห์โดยผู้รับผิดชอบ รวมถึงคำนึงถึงสิทธิ์การเข้าถึงข้อมูลและการรักษาความลับของเอกสาร

แนวทางขยายผล:ถ่ายทอดวิธีการใช้งานแก่ผู้รับผิดชอบงานประกันคุณภาพ ทดลองใช้กับหลักสูตรหรือหน่วยงานนำร่อง ประเมินผลก่อนและหลังใช้งาน แล้วปรับปรุงเป็นแนวปฏิบัติกลางของมหาวิทยาลัย

ไฟล์แนบ : ไฟล์ 1 , ไฟล์ 2