ชื่อผลงาน : พัฒนาทักษะวิชาชีพยุคใหม่ด้วยกราฟิกสามมิติ Application Nomad for iPad
| ผู้ถ่ายทอด : ชาญชัย บุญคุ้ม | ถ่ายทอด : วันที่ 12 กันยายน 2565 |
บทคัดย่อ
การพัฒนางานนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและพัฒนากราฟิกสามมิติ ในรูปแบบการเรียนรู้ด้วยตนเอง เพื่อประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงาน โดยการใช้โปรแกรมสำเร็จรูป แอปพลิเคชัน ชื่อว่าNomad (โนแมส) บนระบบปฏิบัติการ ไอโอเอส ด้วยอุปกรณ์พกพา iPad โดยการ ใช้วิธีการปั้นสร้างรูปทรงที่ต้องการ ทำการ ดึง ตัด กด เพิ่ม ต่อ เติม พื้นผิวของรูปทรงสามมิติ
ตามแบบที่ได้ร่างขึ้น เมื่อได้รูปทรงที่ต้องการแล้ว ดำเนินการปรับแต่งพื้นผิวให้เรียบร้อย ลงสี วาดลวดลายตามแบบร่าง กำหนดทิศทางของแสงให้กับรูปทรงสามมิติ กำหนดมุมมองระยะ กำหนดขนาดของภาพ กำหนดความละเอียด สร้างประเภทไฟล์ดิจิทัล ตามลักษณะของงาน เช่น แอนนิเมชันกราฟิกสามมิติ ภาพนิ่งกราฟิกสามมิติ
ผลการพัฒนางานด้านกราฟิกสามมิติ สามารถนำไปพัฒนา ปรับปรุง ประยุกต์ ให้เหมาะสมตามลักษณะของสื่อที่จะผลิตประเภทต่างๆ ได้หลากหลาย เช่น สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อวีดิทัศน์ สื่อมัลติมีเดีย เพื่อพัฒนางานด้านการประชาสัมพันธ์ และ ด้านการเรียนการสอน ช่วยอธิบายและขยายเนื้อหาบทเรียน สื่อสาร รับรู้ข้อมูล ด้วยภาพเคลื่อนไหวเสมือนจริง เพิ่มประสิทธิผล ในการเรียนการสอนรายวิชา ส่งเสริมยกระดับให้เป็น นวัตกรรมงานแนวใหม่ ในการให้บริการที่ทันสมัย สำหรับฝ่ายเทคโนโลยีทางการศึกษา ได้โดยการนำเอาเทคโนโลยีเครื่องพิมพ์สามมิติ มาทำงานร่วมกับ งานบริการรับออกแบบโมเดลต่างๆ หรือชิ้นส่วนผลิตภัณฑ์เชิงอุตสาหกรรมท้องถิ่น ส่งเสริมพัฒนาทักษะวิชาชีพยุคใหม่ โดยการสร้างชิ้นงาน โมเดลกราฟิกสามมิติออนไลน์
บทนำ
สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี (Office of Academic Resources,Ubon Ratchathani University) เป็นหน่วยสนับสนุนการเรียนการสอน และการวิจัยของมหาวิทยาลัย มีหน้าที่ จัดหา จัดเก็บและให้บริการทรัพยากรสารสนเทศ และสื่อการเรียนรู้ แก่ผู้ใช้บริการ ในการสนับสนุนภารกิจหลักของมหาวิทยาลัยด้านการผลิตบัณฑิต เน้นการพัฒนาการเรียน การสอนและการเรียนรู้แบบ Active Learning
ตามแผนยุทธศาสตร์สำนักวิทยบริการ พ.ศ. 2566-2570 กลยุทธ์ที่3 สร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ที่ทันสมัยเพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิต ในปี 2566 โดยฝ่ายเทคโนโลยีทางการศึกษา ให้ความสำคัญในการพัฒนาจำนวนนวัตกรรมการเรียนรู้ที่ทันสมัยในรูปแบบใหม่ที่เพิ่มขึ้น ให้ตรงตามความต้องการของผู้ใช้บริการ เพื่อพัฒนาทักษะของบุคลากรในการผลิตสื่อและนวัตกรรมการเรียนรู้ ได้กำหนดแผนการดำเนินการพัฒนางานบริการด้านการสร้างกราฟิกสามมิติ ด้วยอุปกรณ์เครื่องมือที่มีอยู่ในการปฏิบัติงาน เพื่อยกระดับทักษะด้านการผลิตสื่อวีดิทัศน์ ในงานประจำที่รับผิดชอบ และในปี 2566 สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ได้เป็นเจ้าภาพ จัดงานประชุมวิชาการระดับชาติ Pulinet ครั้งที่ 13 ได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบ การออกแบบ มาสคอต กราฟิกสามมิติ สัญลักษณ์ของงานในครั้งนี้
ดังนั้น เพื่อให้การดำเนินงานดังกล่าว สำเร็จลุล่วง จึงได้ทำการศึกษาและเรียนรู้ด้วยตนเอง ในการสร้างรูปทรงกราฟิกสามมิติ โดยการใช้โปรแกรมสำเร็จรูป แอปพลิเคชัน ชื่อว่าNomad (โนแมส) บนระบบปฏิบัติการ ไอโอเอส ด้วยอุปกรณ์พกพา iPad เพราะสามารถปฏิบัติงานได้ ทุกที่ ทุกเวลา และมีคำสั่งในการออกแบบกราฟิกสามมิติที่เข้าใจง่าย รองรับความต้องการในการวาดออกแบบ ปั้นขึ้นรูปทรง ปรับแต่ง ลงสีและลวดลายได้ตามต้องการ ด้วยการใช้ Apple Pencil แทนการใช้ เมาส์ ที่ให้ความแม่นยำตอบสนองต่อการทำงาน การสร้างรูปทรงต่างๆ การหมุนตามแกน X Y Z และ ขนาดน้ำหนักในการกด การดึง การเพิ่มพื้นผิวรูปทรง

ภาพที่ 1 ผลงานกราฟิกสามมิติที่สร้างขึ้น
วัตถุประสงค์
1. เพื่อพัฒนางานด้านกราฟิกสามมิติ สามารถนำไปพัฒนาประยุกต์ใช้งานให้เหมาะสม
2. เพื่อส่งเสริมพัฒนาทักษะวิชาชีพยุคใหม่
3. เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชุมชนนักปฏิบัติกลุ่ม Tech & Innovation in New Normal
ขั้นตอนและวิธีการทำงาน
1. ออกแบบร่างวาดสร้างรูปทรงต้นแบบ ประชุม ปรึกษา หาขอสรุปรายละเอียดที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาคิดออกแบบรูปทรงกราฟิกสามมิติที่จะสร้าง เพื่อให้เชื่อมโยงกับข้อมูลแนวคิด จากนั้น ใช้โปรแกรมวาดภาพ เขียนแบบร่างขึ้นมา จนเป็นแบบร่างที่ถูกต้องสมบูรณ์

ภาพที่ 2 แนวคิดที่มาในการออกแบบร่าง
2. ศึกษาหลักการทำงานของโปรแกรมสำเร็จรูป แอปพลิเคชัน ชื่อว่าNomad (โนแมส)พื้นฐานการใช้เครื่องมือในการสร้างรูปทรงกราฟิกสามมิติ และคำสั่งที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
2.1 เมนูการตั้งค่าต่างๆในการสร้างรูปทรงสามมิติ

ภาพที่ 3 ปุ่มเมนูตั้งค่าเบื้องต้น
Projectทำหน้าที่ ในการสร้างงาน เปิดงาน จัดเก็บ บันทึกเป็น ลบโปรเจครวมถึง การสั่งงาน สร้างไฟล์ดิจิทัลสร้างคลิปแอนนิเมชัน สร้างออบเจ็ค Object เพื่อนำไปสร้างเป็น AR (Augmentedreality) VR (Virtual reality)
Sceneทำหน้าที่ ในการสร้างงาน รูปทรงเพิ่มเติม เช่นการสร้างฐานรูปทรงสี่เหลี่ยม จากนั้นก็ทำการเพิ่มเติม รูปทรงวงกลม เพิ่ม เป็นการทำงานในลักษณะเป็น ชั้น Layer
Shadingทำหน้าที่ กำหนดตั้งค่ารูปแบบทิศทางของแสง ที่สะท้อนให้กับรูปทรงสามมิติ
Backgroundทำหน้าที่ กำหนดตั้งค่าสีพื้นหลังของงาน ในกรณีการสร้างกราฟิกสามมิติ ในรูปแบบภาพเคลื่อนไหวเพื่อนำไปประกอบการผลิตสื่อ และยังสามารถเพิ่มภาพนิ่งลงไปในงานได้ เช่นการเพิ่มภาพโลโก้ เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบในกรณีที่เราทำการปั้นขึ้นรูปทรงวัตถุ
Voxel remeshingทำหน้าที่ กำหนดตั้งค่าความละเอียดของวัตถุสามมิติ โดยจะมีระดับตัวเลขเป็นตัวกำหนดความละเอียด และแสดงออกมาในรูปแบบตาราง แสดงอยู่บนพื้นผิวของวัตถุสามมิติ ตัวเลขมาก ตารางความละเอียดจะยิ่งเพิ่มมากขึ้น
Cameraทำหน้าที่ กำหนดมุมมอง เช่น มุมด้านหน้า มุมด้านบน มุมด้านซ้าย มุมด้านขวา ขยายภาพ มุมไกล มุมใกล้ โดยการทำงานจะใช้วิธีกดเลือกที่วัตถุ จากนั้นทำการลากขยับไปตามทิศทางที่ต้องการได้เลย ทั้งยังสามารถ ปรับเลื่อนซ้าย เลื่อนขวา รวมถึงการหมุนรูปทรงสามมิติ
2.2 แนะนำปุ่มเครื่องมือต่างๆในการสร้างรูปทรงสามมิติ ที่ใช้สร้างกราฟิกสามมิติ

ภาพที่ 4 แถบปุ่มเครื่องมือในการสร้างรูปทรงสามมิติ และการปั้นขึ้นรูปทรงสามมิติ
Clayทำหน้าที่ ในการปั้นสร้างรูปทรงนูนตามขนาดวงกลมกำหนดพื้นที่
Brush ทำหน้าที่ ในการเพิ่มปริมาณรูปทรงตามการวาดของแปรง
Drag ทำหน้าที่ ในการดึงพื้นผิวของรูปทรงสามมิติ
Move ทำหน้าที่ ในการปรับแต่งรูปทรงในลักษณะรูปทรงอิสระ
Smooth ทำหน้าที่ ปรับแต่งพื้นผิวให้ดูนุ่มนวล ราบเรียบ กลมมน
Paint ทำหน้าที่ ลงสีพื้นผิวในลักษณะการระบายสี
Crease ทำหน้าที่ สร้างรอยพับ
Split Trimและ Projectทำหน้าที่ ตัดแต่งรูปทรง และ ตัดแยกรูปทรงออกจากกัน
Viewทำหน้าที่ แสดงมุมมองภาพสามมิติตามที่สร้างเสมือนจริง

ภาพที่ 5 ผลงาน ออกแบบมาสคอตงานประชุมวิชาการระดับชาติ Pulinet ครั้งที่ 13
ผลการดำเนินงาน
จากการศึกษาพัฒนางานสร้างกราฟิกสามมิติ ดังกล่าว สามารถสร้างกราฟิกเพื่อประยุกต์ใช้ กับงานด้านต่างๆได้ เช่น การผลิตสื่อวีดิทัศน์แนะนำสำนักวิทยบริการ กราฟิกสามมิติแอนนิเมชัน โลโก้สำนักวิทยบริการ ประกอบการผลิตสื่อวีดิทัศน์รายงานผลการดำเนินงานสำนักวิทยบริการ กราฟิกมาสคอต ประกอบงานประชุมวิชาการระดับชาติ Pulinet ครั้งที่ 13 และได้เผยแพร่บทความ ลงใน เว็บเพจศูนย์การจัดการความรู้ KMชุมชนนักปฏิบัติกลุ่ม Tech & Innovation in New Normalของทางมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี มีจำนวนการเข้าถึงบทความ 145 ครั้ง

ภาพที่ 6 การอบรมถ่ายทอดความรู้ด้านการสร้างกราฟิกสามมิติ
สรุป
ผลการพัฒนางานด้านกราฟิกสามมิติ สามารถนำไปพัฒนาประยุกต์ ให้เหมาะสมตามลักษณะของสื่อที่จะผลิตประเภทต่างๆ ได้หลากหลาย ในส่วนของการถ่ายทอดองค์ความรู้ ได้มีการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการ การออกแบบกราฟิกสามมิติ เพื่อสร้างโมเดลสามมิติ ให้กับกลุ่ม นักเรียน โครงการ วมว. ศูนย์มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี อบรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้การสร้างไฟล์ดิจิทัลสามมิติ เพื่อพิมพ์ด้วยเครื่องพิมพ์ระบบสามมิติ ให้กับกลุ่มบุคลากร UBU Marker Space สำนักวิทยบริการ แนะนำการสร้างกราฟิกสามมิติ ให้กลับกลุ่มนักศึกษาฝึกงาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และ กลุ่มสหกิจศึกษา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และยังนำไฟล์ดิจิทัลสามมิติ ไปเผยแพร่ผ่านระบบเครือข่าย ให้กลุ่มงานประชาสัมพันธ์นำไปใช้ ประกอบการประชาสัมพันธ์หน่วยงานและองค์กรต่อไป

ภาพที่ 7 การนำกราฟิกสามมิติไปใช้ประโยชน์ ของกลุ่มงาน ประชาสัมพันธ์ สนว.