ชื่อผลงาน : การปรับปรุงรูปแบบการรับเข้านักศึกษาใหม่ในยุค New Normalผ่านค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ในสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (covid-19)
| ผู้ถ่ายทอด : ฐิติกรณ์รัศมิ์ ภัททสิริภูวดล | ถ่ายทอด : วันที่ 12 กันยายน 2565 |
1. บทคัดย่อ
การปรับปรุงรูปแบบการรับเข้านักศึกษาใหม่ในยุค New Normal ผ่านค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ในสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (covid-19) เกิดจากผลกระทบสถานการณ์การแพร่ระบาดของ covid-19 เป็นวิฤตที่เกิดขึ้นทั่วโลกซึ่งส่งผลกระทบให้เกิดปัญหาหลายอย่างตามมาโดยเฉพาะเศรษฐกิจและการศึกษา โดยการปรับปรุงรูปแบบการรับเข้านักศึกษาใหม่ในยุค New Normal ผ่านค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหาการรับเข้านักศึกษาใหม่ที่มีแนวโน้มลดลงในสถานการณ์การแพร่ระบาดของ covid-19 และต่ำกว่าเป้าหมายตามที่สภามหาวิทยาลัยกำหนด จากผลการดำเนินงาน พบว่า คณะรัฐศาสตร์สามารถใช้ช่องทางนี้ในการรับนักศึกษาใหม่ได้เป็นจำนวนมาก จากข้อมูลสถิติย้อนหลังระหว่างปีการศึกษา 2564-2565 มีจำนวนนักเรียนเลือกสมัครเข้าศึกษาต่อและยืนยันสิทธิ์เข้าศึกษาผ่านโควตาค่ายมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นร้อยละ 89.00 ในปีการศึกษา 2564 และเพิ่มขึ้นร้อยละ 96.00 เมื่อเทียบกับแผนรับโควตาค่าย และมีค่าเฉลี่ยรวมทุกรูปแบบการรับเข้าศึกษาที่เพิ่มสูงขึ้นร้อยละ 105.95 ในปีการศึกษา 2564 และในปีการศึกษา 2565 เพิ่มขึ้นร้อยละ 125.95
2. บทนำ
เนื่องจากในห้วงระยะเวลา 2 ปีที่ผ่านมา มหาวิทยาลัยทั่วประเทศได้เผชิญกับปัญหาวิกฤตที่เกิดขึ้นในหลายด้านโดยเฉพาะผลกระทบจากสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (covid-19) ซึ่งส่งผลกระทบต่อคณะรัฐศาสตร์เป็นอย่างมากเนื่องจากใช้งบประมาณเงินรายได้ในการบริหารและการพัฒนาคณะที่มาจากจำนวนนักศึกษาที่ชำระเงินยืนยันสิทธิ์เข้าศึกษา ดังนั้น คณะรัฐศาสตร์จึงได้เริ่มวางแผนการรับนักศึกษาใหม่ในการปรับปรุงรูปแบบการรับเข้านักศึกษาใหม่ในยุค New Normal ผ่านค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ โดยเกิดจากกิจกรรม After Action Review (AAR) ของผู้บริหารและบุคลากร และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากนักศึกษา ศิษย์เก่าและเครือข่ายครูแนะแนว ในการต่อยอดจากโครงการค่ายยุวรัฐศาสตร์ของสโมสรนักศึกษาใช้ในการวางแผนการดำเนินโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ เพื่อปรับปรุงรูปแบบการรับเข้านักศึกษาใหม่แบบออนไลน์ในยุค New Normalและเพื่อขยายโอกาสทางการศึกษาในการเพิ่มช่องทางการรับนักเรียนทั่วประเทศที่มีศักยภาพเข้าศึกษาต่อในหลักสูตรรัฐศาสตรบัณฑิต และหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต จึงได้จัดโครงการดังกล่าวเพื่อเผยแพร่ความรู้และความเข้าใจ เกี่ยวกับองค์ความรู้ทางด้านรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ผ่านโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ ซึ่งเป็นหลักสูตร 2 วัน โดยกลุ่มเป้าหมายคือ มุ่งเผยแพร่ความรู้สู่เยาวชนที่กำลังศึกษาในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 เนื่องจากเยาวชนกลุ่มดังกล่าวเป็นกลุ่มที่เริ่มมีความสนใจและมองหาคณะ/สาขาวิชาที่ต้องการศึกษาในระดับอุดมศึกษา มีโอกาสได้ทดลองเรียนรู้ในสาขาวิชารัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์จากสถานที่จริง ตลอดจนเพื่อเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการเลือกศึกษาต่อและเป็นการเตรียมความพร้อมก่อนเข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัย
3. วัตถุประสงค์
4. วิธีการดำเนินการ/เครื่องมือที่ใช้ในการพัฒนา
คณะรัฐศาสตร์ได้ดำเนินการปรับปรุงรูปแบบการรับเข้านักศึกษาใหม่ในยุค New Normal ผ่านค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ในสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (covid-19) เพื่อแก้ไขปัญหาการรับนักเรียนเข้าศึกษาต่อในคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีและขยายโอกาสทางการศึกษาผ่านโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์แบบออนไลน์ โดยได้เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปีการศึกษา 2564 - 2565 ซึ่งคณะรัฐศาสตร์ได้กำหนดเป้าหมายการรับนักศึกษาทุกปีการศึกษาให้ได้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 90 เมื่อเทียบกับแผนรับตามที่สภามหาวิทยาลัยอนุมัติ คณะจึงได้พัฒนารูปแบบกิจกรรมโดยการใช้โมเดลเซกิ (SECI Model) ในการปรับปรุงรูปแบบการรับเข้านักศึกษาใหม่ในยุค New Normal กล่าวคือ กระบวนการที่ 1 เกิดจากกิจกรรม After Action Review (AAR) ของผู้บริหารและบุคลากร การแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากนักศึกษาและศิษย์เก่าจากโครงการค่ายยุวรัฐศาสตร์ และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากเครือข่ายครูแนะแนวเพื่อใช้ในการวางแผนการดำเนินโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ กระบวนการที่ 2 เจ้าหน้าที่งานรับเข้าศึกษาได้นำเสนอในที่ประชุมคณะกรรมการบริหารงานวิชาการคณะจากกิจกรรม After Action Review (AAR) ของผู้บริหารและบุคลากร การแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากนักศึกษา ศิษย์เก่า และเครือข่ายครูแนะแนว กระบวนการที่ 3 จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในกระบวนการที่ 1 และ 2 เกิดองค์ความรู้ใหม่ที่ใช้ในการออกแบบการปรับปรุงรูปแบบการรับเข้านักศึกษาใหม่ในยุค New Normal ผ่านค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ และกระบวนการที่ 4 เมื่อมีการดำเนินการโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ ระหว่างปีการศึกษา 2564 – 2565 เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่บุคคลและหน่วยงานอื่นที่สนใจเพื่อนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้ในการพัฒนาหน่วยงาน

จากการดำเนินงานโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ คณะมีการดำเนินการโดยใช้วงจรการบริหารงานคุณภาพ PDCAและหลักการบริหาร 4M สำหรับการจัดการโครงการอย่างมีประสิทธิภาพเป็นเครื่องมือในการดำเนินงานโครงการ กล่าวคือ
กระบวนการ PDCA ของโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์
P คือ Plan การวางแผนกระบวนการทำงาน คณะทำงานโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ ได้มีการประชุมและวางแผนร่วมกันของคณะทำงาน ซึ่งการประชุมวางแผนจะส่งผลให้เราสามารถจัดการกับปัญหาและสร้างความเข้าใจร่วมกันระหว่างคณะทำงาน ทำให้การทำงานนั้นเกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผล
D คือ Do การดำเนินโครงการ หลังจากที่ได้วางแผนและกำหนดเป้าหมายร่วมกันแล้ว คณะทำงานทุกคนจะลงมือปฏิบัติงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายตามแผนเพื่อให้การดำเนินโครงการเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งผลการดำเนินโครงการอาจจะมีปัญหาหรือไม่มีปัญหาก็ได้
C คือ Check การประเมินและการสรุปผล หลังจากที่ดำเนินโครงการมีการสอบถามความคิดเห็นของผู้เข้าร่วมโครงการในการเลือกเข้าศึกษาต่อผ่านแบบสอบถามการวิจัยและแบบประเมินความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมโครงการ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงกระบวนการในการดำเนินโครงการจากผลการประเมินของทั้งสองแบบสอบถาม ผลการประเมินนั้นจะสะท้อนความพึงพอใจและความสำเร็จของโครงการ
A คือ Act การปรับปรุงแก้ไขและวางแผนใหม่ต่อไป เมื่อดำเนินโครงการเสร็จสิ้น คณะทำงานโครงการมีการประชุมเพื่อสะท้อนปัญหาที่เกิดขึ้นจากโครงการดังกล่าว หากมีปัญหาอะไรเกิดขึ้นคณะทำงานก็จะสามารถร่วมกันพิจารณาและปรับปรุงโครงการให้ดีขึ้นในการดำเนินโครงการครั้งต่อไป
โดยในกระบวนการ PDCA นั้น ผู้จัดกิจกรรมได้นำหลักการบริหาร 4M มาใช้ในการบริหารโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ ดังนี้
M ตัวแรก คือ Man ในการจัดการทรัพยากรบุคคลของโครงการ เนื่องจากในการดำเนินโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์มีจำนวนคณะทำงานและนักศึกษาที่เข้าร่วมเป็นคณะทำงาน จึงทำให้ต้องมีกระบวนการในการจัดการคนเพื่อทำให้งานนั้นเกิดประสิทธิภาพและใช้คนอย่างคุ้มค่ามากที่สุด โดยคำนึงถึงความสามารถ ทักษะ ประสบการณ์ของผู้ทำงาน และควรคำนึงถึงความยินยอมของบุคคลในกระบวนการทำงาน ซึ่งถ้าหากเราสามารถวิเคราะห์และพิจารณาว่าบุคคลเหล่านั้นมีความสามารถในด้านใดจะทำให้เราสามารถใช้คนได้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด
M ตัวที่สอง คือ Money งบประมาณหรือทุนในการดำเนินโครงการ การจัดสรรงบประมาณในโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์จะต้องมีการคำนวณและตั้งงบประมาณให้เพียงพอต่อการดำเนินโครงการ และผลกำไรจากค่ายืนยันสิทธิ์เข้าศึกษา
M ตัวที่สาม คือ Materialซึ่งเป็นเครื่องมือ อุปกรณ์ สถานที่ และทรัพยากรต่าง ๆ ในการดำเนินโครงการ เนื่องจากโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ มีการจัดโครงการในรูปแบบ Online ดังนั้นเราจำเป็นต้องเตรียมพร้อมทุกสถานการณ์และสามารถปรับเปลี่ยนการดำเนินโครงการได้ตลอดเวลา ตัวอย่าง Material ในโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ อาทิเช่น การใช้เครื่องมือออนไลน์ และจัดเตรียมความพร้อมในเรื่องของสถานที่การดำเนินโครงการ
M ตัวที่สี่ คือ Management การบริหารจัดการโครงการ เนื่องจากโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ ผู้อำนวยการค่าย ผู้จัดการค่าย และมีคณะทำงานฝ่ายต่าง ๆ ทำให้เกิดกระบวนการในการจัดการและบริหารคนอย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านการใช้คนให้ถูกงานและใช้เครื่องมือที่มีประสิทธิภาพและทันสมัย ทำให้สุดท้ายแล้วโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ได้ดำเนินโครงการและเสร็จสิ้นโครงการอย่างมีประสิทธิภาพและได้รับเสียงตอบรับจากนักเรียน นักศึกษา ครู และบุคลากรที่เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์
ตารางที่ 1 การปรับปรุงรูปแบบการรับเข้านักศึกษาใหม่ในยุค New Normal ผ่านค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ในสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (covid-19)ระหว่างปีการศึกษา 2564– 2565


5. ผลการดำเนินงาน
จากผลการดำเนินงานโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ พบว่า คณะรัฐศาสตร์สามารถใช้ช่องทางนี้ในการรับนักศึกษาใหม่ได้เป็นจำนวนมาก จากข้อมูลสถิติย้อนหลังระหว่างปีการศึกษา 2564-2565 มีจำนวนนักเรียนเลือกสมัครเข้าศึกษาต่อและยืนยันสิทธิ์เข้าศึกษาผ่านโควตาค่ายมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นร้อยละ 89.00 ในปีการศึกษา 2564 และเพิ่มขึ้นร้อยละ 96.00 เมื่อเทียบกับแผนรับโควตาค่าย และมีค่าเฉลี่ยรวมทุกรูปแบบการรับเข้าศึกษาที่เพิ่มสูงขึ้นร้อยละ 105.95 ในปีการศึกษา 2564 และในปีการศึกษา 2565 เพิ่มขึ้นร้อยละ 125.95


อีกทั้ง เมื่อพิจารณาทางด้านความคุ้มค่าของการจัดกิจกรรม พบว่า จากการดำเนินงานโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ ในปีการศึกษา 2565 ใช้งบประมาณทั้งสิ้น 16,500 บาท เมื่อนำมาเทียบกับรายได้จากการชำระค่ายืนยันสิทธิ์ จำนวน 3,264,000 บาท พบว่าใช้งบประมาณในการดำเนินโครงการทั้งสิ้น ร้อยละ 0.50
จากการดำเนินงานโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ คณบดีได้แต่งตั้งคณะกรรมการประเมินประสิทธิภาพและประสิทธิผลโครงการ โดยใช้เครื่องมือจากแบบสอบถามการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจเลือกเข้าศึกษาต่อระดับปริญญาตรีในคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ของนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์และรายงานตัวขึ้นทะเบียนเป็นนักศึกษาแล้วในปีการศึกษา 2565 พบว่า ผลการประเมินปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกเข้าศึกษาต่อในคณะรัฐศาสตร์ที่มากที่สุดเป็นอันดับแรก คือ อยากทำงานราชการส่วนกลาง และ/หรือ ส่วนภูมิภาค มีค่าเฉลี่ยการประเมินอยู่ที่ 4.62 รองลงมาอันดับสองคือ ความประทับใจจากประสบการณ์เข้าค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ ของคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี มีค่าเฉลี่ยการประเมินอยู่ที่ 4.55 และสอบถามกลุ่มนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์และรายงานตัวขึ้นทะเบียนเป็นนักศึกษาแล้วในปีการศึกษา 2565 พบว่า เลือกยืนยันสิทธิ์เข้าศึกษาในคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี มากที่สุดคือ จากประสบการณ์และความประทับใจจากการเข้าค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ คิดเป็นร้อยละ 62.60 รองลงมาคือ เป็นคณะที่มีชื่อเสียง และเป็นที่ยอมรับของสังคมทั่วไป คิดเป็นร้อยละ 23.70 คำแนะนำของผู้ปกครองเป็นผู้แนะนำให้เลือกเรียน คิดเป็นร้อยละ 9.60 คำแนะนำของรุ่นพี่เป็นผู้แนะนำให้เลือกเรียน คิดเป็นร้อยละ 4.80 อื่น ๆ คิดเป็นร้อยละ 3.60 คำแนะนำของครูเป็นผู้แนะนำให้เลือกเรียน คิดเป็นร้อยละ 3.50 คำแนะนำของเพื่อนเป็นผู้แนะนำให้เลือกเรียน คิดเป็นร้อยละ 2.20 ตามลำดับ รวมถึงการสำรวจความพึงพอใจและความต้องการต่อการกำหนดนโยบายการรับเข้าศึกษาของคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี พบว่า นโยบายการรับเข้าศึกษาผ่านโควตาค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ มีค่าเฉลี่ย 4.82 โดยเป็นข้อมูลจากเครือข่ายครูแนะแนว POL-UBU
6. สรุป
จากสถานการณ์มหาวิทยาลัยทั่วประเทศได้เผชิญกับปัญหาวิกฤตที่เกิดขึ้นในหลายด้านโดยเฉพาะผลกระทบจากสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (covid-19) ซึ่งส่งผลกระทบต่อคณะรัฐศาสตร์เป็นอย่างมากเนื่องจากใช้งบประมาณเงินรายได้ในการบริหารและการพัฒนาคณะที่มาจากจำนวนนักศึกษาที่ชำระเงินยืนยันสิทธิ์เข้าศึกษา คณะรัฐศาสตร์ได้มีการปรับปรุงรูปแบบการรับเข้านักศึกษาใหม่ในยุค New Normal ผ่านค่ายเยาวชนนักรัฐศาสตร์ออนไลน์ในสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (covid-19) และสามารถใช้ช่องทางนี้รับนักศึกษา โดยนักเรียนผู้ผ่านโครงการดังกล่าวจะได้รับสิทธิ์ในการเข้าศึกษาต่อในคณะรัฐศาสตร์ เมื่อพิจารณาจากข้อมูลย้อนหลัง ปี พ.ศ. 2564-2565 มีจำนวนนักเรียนเลือกสมัครเข้าศึกษาต่อโดยใช้ช่องทางนี้ที่มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นร้อยละ 89.00 ในปีการศึกษา 2564 และเพิ่มขึ้นร้อยละ 96.00 เมื่อเทียบกับแผนรับโควตาค่าย และมีค่าเฉลี่ยรวมทุกรูปแบบการรับเข้าศึกษาที่เพิ่มสูงขึ้นร้อยละ 105.95 ในปีการศึกษา 2564 และในปีการศึกษา 2565 เพิ่มขึ้นร้อยละ 125.95 ซึ่งสูงกว่าแผนการรับเข้าศึกษาที่สภามหาวิทยาลัยอนุมัติและสูงกว่าเป้าหมายที่สภามหาวิทยาลัยกำหนด
7. ความสามารถในการนำผลงานไปใช้ประโยชน์หรือต่อยอดเพื่อให้บุคคลหรือหน่วยงานอื่นไปใช้ประโยชน์ได้ในวงกว้าง
จากการมุ่งมั่นพัฒนางานเพื่อการปรับตัวและการแก้ไขปัญหาขององค์กรให้เท่าทันทุกสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ทำให้เกิดความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ว่าจะเป็นโรงเรียนเครือข่าย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา หน่วยงานภาคเอกชน รวมไปถึงการให้ความร่วมมือในการดำเนินงานของคณาจารย์ บุคลากรภายในคณะจากกิจกรรม After Action Review (AAR) ตลอดจนนักศึกษาและศิษย์เก่าในการช่วยขับเคลื่อนให้โครงการบรรลุผลตามเป้าหมายและวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ และแนวโน้มจำนวนนักศึกษาที่ยืนยันสิทธิ์เข้าศึกษาภายในคณะเพิ่มมากขึ้น รวมถึงการถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่หน่วยงานที่สนใจเพื่อนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้ในการพัฒนาหน่วยงาน ตัวอย่างเช่น สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ จนนำไปสู่การเกิดโครงการค่ายเยาวชนนักบริหารการปกครองออนไลน์และดำเนินการโครงการค่ายเพื่อรับเข้านักศึกษามาแล้วจำนวน 3 รุ่น ส่งผลให้สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์มีนักศึกษาเพิ่มสูงขึ้น