ม.อุบลฯแถลงข่าว พร้อมเจ้าภาพจัดการแข่งขัน IOAA-jr2026 ต้อนรับเยาวชนจาก 25 ประเทศทั่วโลกสู่อุบลราชธานี
มูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (มูลนิธิ สอวน.) ร่วมกับ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และจังหวัดอุบลราชธานี จัดงานแถลงข่าวครั้งที่ 2 ประกาศความพร้อมของประเทศไทยในการเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ครั้งที่ 5 (The 5th International Olympiad on Astronomy and Astrophysics for Junior: IOAA-jr 2026) ซึ่งกำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 1–8 พฤศจิกายน 2569 ณ จังหวัดอุบลราชธานี โดยมีเยาวชนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นจาก 25 ประเทศทั่วโลกเข้าร่วมประชันศักยภาพทางวิชาการ
การจัดงานแถลงข่าว คั้งนี้โดยมี นางสาวพลอย ธนิกุล ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานกล่าวต้อนรับและเปิดการแถลงข่าว ร่วมด้วย ศาสตราจารย์กิตติคุณ นายแพทย์จรัส สุวรรณเวลา รองประธานมูลนิธิ สอวน., รองศาสตราจารย์บุญรักษา สุนทรธรรม ประธานสาขาดาราศาสตร์ มูลนิธิ สอวน., รองศาสตราจารย์ ดร.ชุตินันท์ ประสิทธิ์ภูริปรีชา อธิการบดีมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และ ศาสตราจารย์ ดร.ศิริพร จึงสุทธิวงษ์ คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ร่วมแถลงข่าว ณ โรงแรมแมนดาริน แมนเนจ บาย เซ็นเตอร์ พ้อยท์ สามย่าน กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2569 ที่ผ่านมา
นางสาวพลอย ธนิกุล ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า การได้รับเกียรติเป็นเจ้าภาพ IOAA-jr 2026 เป็นโอกาสสำคัญในการแสดงศักยภาพด้านการศึกษาวิทยาศาสตร์ของไทย และเป็นเวทีจุดประกายความสนใจด้านดาราศาสตร์แก่เยาวชน โดยกระทรวงศึกษาธิการมุ่งหวังให้เวทีนี้เป็นมากกว่าการทดสอบความรู้ แต่เป็นพื้นที่ให้เยาวชนได้ฝึกฝนทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเพื่อนต่างชาติ เพื่อนำประสบการณ์ไปต่อยอดสู่การพัฒนาตนเองและสังคมในอนาคต
ศาสตราจารย์กิตติคุณ นายแพทย์จรัส สุวรรณเวลา รองประธานมูลนิธิ สอวน. กล่าวถึงความสำคัญของงานว่า การแข่งขันครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์ประธานมูลนิธิ สอวน. เนื่องในวโรกาสที่จะทรงเจริญพระชนมายุครบ 72 พรรษา ในวันที่ 2 เมษายน 2570 ซึ่งพระองค์ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณในการส่งเสริมศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์ของเยาวชนไทยมาอย่างต่อเนื่อง
ทั้งนี้ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรดาวเป็นการส่วนพระองค์ ในวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 และทรงเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดการแข่งขันอย่างเป็นทางการ ในวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 โดยมีหน่วยงานเจ้าภาพร่วมสนับสนุน ได้แก่ กระทรวงศึกษาธิการ, กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.), สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NARIT, สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
ด้าน รองศาสตราจารย์บุญรักษา สุนทรธรรม ประธานสาขาดาราศาสตร์ มูลนิธิ สอวน. กล่าวถึงความเป็นมาและความพร้อมเชิงวิชาการว่า ประเทศไทยมีประสบการณ์จัดโอลิมปิกดาราศาสตร์มาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การเป็นเจ้าภาพ IOAA ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายครั้งแรกในปี 2550 ณ จังหวัดเชียงใหม่ จนถึงเวทีระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่เริ่มแข่งขันครั้งแรกในปี 2565 ณ ประเทศโรมาเนีย การได้รับความไว้วางใจให้จัดงานในปี 2569 นี้ จึงตอกย้ำมาตรฐานและความเชี่ยวชาญของไทย
สำหรับการแข่งขันแบ่งเป็น 2 ส่วนหลัก คือ การสอบภาคทฤษฎี ที่เน้นทักษะการวิเคราะห์และประยุกต์ใช้ความรู้ฟิสิกส์-ดาราศาสตร์ และ การสอบภาคสังเกตการณ์ ซึ่งได้รับการสนับสนุนกล้องโทรทรรศน์ อุปกรณ์สังเกตการณ์ และบุคลากรผู้เชี่ยวชาญจาก NARIT พร้อมทั้งจัดเตรียมระบบท้องฟ้าจำลองสำรองไว้กรณีสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย เพื่อรักษามาตรฐานและความยุติธรรมสูงสุด
ในส่วนของความพร้อมระดับพื้นที่ รองศาสตราจารย์ ดร.ชุตินันท์ ประสิทธิ์ภูริปรีชา อธิการบดี ระบุว่า มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีร่วมกับจังหวัดอุบลราชธานี จัดเตรียมความพร้อมไว้อย่างรอบด้าน ทั้งสถานที่แข่งขัน ที่พัก ระบบการคมนาคม ตลอดจนมาตรการรักษาความปลอดภัยและการดูแลสุขภาพ โดยประสานงานร่วมกับฝ่ายความมั่นคง สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด และโรงพยาบาลในพื้นที่อย่างใกล้ชิด
ศาสตราจารย์ ดร.ศิริพร จึงสุทธิวงษ์ คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ และประธานคณะกรรมการดำเนินงาน กล่าวเสริมว่า นอกจากการแข่งขันเชิงวิชาการ ยังมีการจัดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ผลงานของมูลนิธิ สอวน. รวมถึงกิจกรรมเผยแพร่อัตลักษณ์และวัฒนธรรมไทย-อีสาน เช่น การทัศนศึกษาอุทยานแห่งชาติผาแต้ม ชมภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ การทดลองทำเทียนพรรษา การสวมใส่ชุดไทย และการสัมผัสวัฒนธรรมอาหารท้องถิ่น
การจัดการแข่งขัน IOAA-jr 2026 จึงเป็นทั้งเวทีวิชาการระดับสากล และโอกาสสำคัญในการยกระดับเครือข่ายดาราศาสตร์ สร้างมิตรภาพไร้พรมแดน ตลอดจนขับเคลื่อน Soft Power และเผยแพร่ศักยภาพของจังหวัดอุบลราชธานีสู่สายตานานาชาติต่อไป
