1. นิยามและหลักการสำคัญ - มุ่งเน้นผลสำเร็จของงาน:จ้างเพื่อเน้นผลงานที่ทำเสร็จตามระยะเวลาที่กำหนด ไม่ใช่การจ้างแรงงาน
- สถานะความสัมพันธ์:เป็นความสัมพันธ์แบบ"ผู้ว่าจ้าง กับ ผู้รับจ้าง"ไม่ใช่ผู้บังคับบัญชากับผู้ใต้บังคับบัญชา
- อิสระในการทำงาน:ผู้รับจ้างมีอิสระในการทำงาน ผู้ว่าจ้างไม่มีอำนาจบังคับบัญชาหรือสั่งการมีเพียงอำนาจตรวจตราและสั่งให้แก้ไขปรับปรุงเมื่องานบกพร่อง
- การจ่ายเงิน:จ่ายตามงวดงาน/เงื่อนไขที่กำหนด เมื่อผ่านการตรวจรับพัสดุเรียบร้อยแล้ว
2. การกำหนดขอบเขตของงาน (TOR) และเวลาทำงาน - งานที่กำหนดเวลา/สถานที่ได้:งานที่โดยสภาพต้องทำตามเวลาหรือสถานที่เฉพาะ เช่น แม่บ้าน, พนักงานขับรถ, คนดูแล/ให้อาหารสัตว์ สามารถกำหนดเวลาและสถานที่ปฏิบัติงานไว้ใน TOR ได้
- ข้อห้าม:ต้องไม่บังคับให้ลงชื่อมาทำงานในลักษณะเดียวกับข้าราชการ/พนักงานราชการ (แต่สามารถกำหนดให้ส่งรายงานผลการทำงานได้)
- งานที่เน้นปริมาณผลงาน:เช่น งานบันทึกข้อมูล, งานพิมพ์หนังสือตอบห้ามกำหนดเวลา 08.30–16.30 น. หรือบังคับทำ ณ สำนักงานเท่านั้นผู้รับจ้างจะทำที่ไหน/เวลาใดก็ได้ ขอแค่ส่งมอบงานครบถ้วนตามกำหนด
3. แนวทางการทำสัญญา - สัญญาใหม่:เนื่องจากไม่มีแบบสัญญามาตรฐาน ให้หน่วยงานจัดทำร่างสัญญาแล้วส่งให้สำนักงานอัยการสูงสุดพิจารณาให้ความเห็นชอบก่อน (เว้นแต่ใช้ร่างที่อัยการเคยเห็นชอบแล้ว)
- สัญญาเดิม:สัญญาที่ลงนามไปแล้ว แต่มีเงื่อนไขขัดกับหลักการ (เช่น บังคับเวลาลงชื่อ/สั่งการแบบลูกจ้าง) ให้ดำเนินการแก้ไขสัญญาตามมาตรา 97 ให้ถูกต้อง
4. การลา / การคิดค่าปรับ / การหาคนแทน - สิทธิการลา:ไม่สามารถกำหนดให้มีวันลาป่วย ลากิจ ลาพักผ่อน หรือลาคลอดได้
- กรณีไม่มาทำงาน / คิดค่าปรับ:
- งานที่คิดผลงานรายวัน (เช่น พนักงานขับรถ): หากไม่มาทำงานตามเงื่อนไข สามารถกำหนดปรับเป็นรายวันได้ตามดุลพินิจ (เช่น วันละ 300 บาท) และหากส่งงานล่าช้ากว่ากำหนด ปรับขั้นต่ำไม่น้อยกว่าวันละ 100 บาท (หรือ 0.1% ของมูลค่าสัญญา)
- งานที่คิดผลสำเร็จทั้งโครงการ (เช่น คีย์ข้อมูล 120 เรื่องใน 90 วัน): จะคิดค่าปรับได้ก็ต่อเมื่อส่งมอบงานไม่ทันกำหนด 90 วันเท่านั้น
- การส่งคนมาทำงานแทน:
- งานทั่วไป (เช่น แม่บ้าน/ขับรถ): สามารถใส่เงื่อนไขใน TOR ให้ผู้รับจ้างส่งบุคคลอื่นมาทำงานแทนได้หากตนเองไม่ว่าง (แจ้งล่วงหน้า) ซึ่งถือว่าปฏิบัติตามสัญญา ไม่โดนปรับ
- งานที่ใช้ความสามารถเฉพาะตัว: หากไม่มาทำงานและไม่ได้กำหนดให้หาคนแทนได้ จะถือว่าผิดสัญญาและถูกปรับ
5. การบอกเลิกสัญญา - สิทธิการบอกเลิก:กฎหมายให้สิทธิหน่วยงานของรัฐ (ผู้ว่าจ้าง) เท่านั้นเป็นผู้บอกเลิกสัญญา
- ข้อห้าม:ห้ามเขียนเงื่อนไขในสัญญาเปิดโอกาสให้ผู้รับจ้างแจ้งขอบอกเลิกสัญญาก่อนครบกำหนดได้
หัวใจสำคัญของเรื่องนี้: “จ้างเหมาบริการ = จ้างเพื่อผลสำเร็จของงาน ไม่ใช่จ้างคนมาทำงานแบบลูกจ้าง” ดังนั้น การกำหนดเงื่อนไขใน TOR/สัญญาควรยึด “ผลสำเร็จของงาน” เป็นหลัก และหลีกเลี่ยงเงื่อนไขที่มีลักษณะเป็นการควบคุมบังคับบัญชาเหมือนพนักงานค่ะ ***อ้างอิงจาก หนังสือเลขที่ กค(กวจ)0405.2/ว877 ลงวันที่ 8 ธันวาคม 2568
| 
