• วัตถุประสงค์

1. เพื่อเพิ่มความรู้ ความเข้าใจในรายละเอียดองค์ประกอบของ ESPReL Checklist ในองค์ประกอบที่ 5

2. เพื่อนำความรู้ที่ได้นำมาใช้ในการยกระดับห้องปฏิบัติการทางการพยาบาลให้อยู่ในระดับมาตรฐานสากล

---

ระบบป้องกันและแก้ไขภัยอันตราย ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก คือ
 

1. การบริหารความเสี่ยง วัตถุประสงค์เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ในห้องปฏิบัติการ ซึ่งหัวใจสำคัญ มี 5 กระบวนการ คือ

1.1 การระบุอันตราย 

การชี้บ่งอันตรายทั้งหมดที่เกี่ยวข้องในแต่ละกิจกรรมของงาน เป็นการระบุ ความอันตรายที่มีและที่แฝงอยู่ในทุกขั้นตอน ทุกกิจกรรม โดยครอบคลุม สารเคมี อุปกรณ์ เครื่องมือ ลักษณะทางกายภาพของห้องปฏิบัติการ

---

1.2 การประเมินความเสี่ยง 

กระบวนการประมาณระดับความเสี่ยง และตัดสินว่าความเสี่ยงนั้นอยู่ในระดับที่ยอมรับได้หรือไม่ ซึ่งความเป็นไปได้ หรือ โอกาสที่สิ่งคุกคามแสดงความเป็นอันตรายตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนถึงมีความรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต

สิ่งที่ต้องประเมิน ได้แก่ 

- ความรุนแรงจากอันตรายของสารเคมี สภาวะในการทำการทดลอง อุปกรณ์ หรือ เครื่องมือ และสถานที่ที่ผู้ปฏิบัติงานจะได้รับ

- ระยะเวลาที่ได้รับหรือสัมผัสกับความเป็นอันตรายนั้น และความถี่ในการรับหรือสัมผัส

ระดับของการประเมินความเสี่ยงในห้องปฏิบัติการ ได้ทำการแบ่งออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ 

- ระดับบุคคล 

- ระดับโครงการ

- ระดับห้องปฏิบัติการ

การประเมินความเสี่ยงในห้องปฏิบัติการ ควรครอบคลุมการประเมินในหัวข้อต่อไปนี้

- ความเสี่ยงของสารเคมีที่ใช้ เก็บ และทิ้ง

- สุขภาพจากการปฏิบัติงานกับสารเคมี

- เส้นทางในการได้รับสัมผัส

- ความเสี่ยงของพื้นที่ในการทำงานหรือทางกายภาพ

- ความเสี่ยงของการเข้าถึงเครื่องมือหรืออุปกรณ์ที่ใช้ สภาวะในการทำการทดลอง

- ความเสี่ยงของกิจกรรมที่ทำในห้องปฏิบัติการ

---

1.3 การจัดการความเสี่ยง 

เป็นกระบวนการ เพื่อป้องกันและลดความเสียหาย ที่อาจเกิดจากปัจจัยเสี่ยง ประกอบด้วย

- การป้องกันความเสี่ยง เช่น มีพื้นที่แยกเฉพาะสำหรับกิจกรรมที่เสี่ยงสูง มีการขจัดสิ่งปนเปื้อน

- การลดความเสี่ยง เช่น เปลี่ยนแปลงวิธีการปฏิบัติงานเพื่อลดการสัมผัสสาร การบังคับใช้กำหนดหรือแนวปฏิบัติทางด้านความปลอดภัย

- การสื่อสารความเสี่ยง  เช่น การประชุม ป้าย สัญลักษณ์ เอกสากแนะนำคู่มือ

- การตรวจสุขภาพ  เพื่อลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับผู้ปฏิบัติงาน

---

1.4 การรายงานการบริหารความเสี่ยง 

เป็นการจัดทำรายงาน ซึ่งจะทำให้สะดวกในการสื่อสารความเสี่ยงในภาพรวม หรือ ระดับของความเสี่ยงที่เกิดขึ้นเพิ่มขึ้น หรือ ลดลงภายในหน่วยงาน หรือ ห้องปฏิบัติการ โดยให้ครอบคลุมทั้งใน 3 ระดับ ได้แก่ ระดับบุคคล ระดับโครงการ และระดับห้องปฏิบัติการ

---

1.5 การใช้ประโยชน์จากรายงานการบริหารความเสี่ยง 

ใช้ในการสื่อสารความเสี่ยง สอน แนะนำ อบรม /ใช้ประเมินผล ทบทวน และวางแผนการดำเนินงานเพื่อป้องกันและลดความเสี่ยง / การจัดสรรงบประมาณในการบริหารความเสี่ยง ช่วยจะเป็นข้อมูลในการตัดสินใจในผู้บริหารระดับสูง 

---

2. การเตรียมความพร้อม/ตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน

2.1 มีอุปกรณ์สำหรับตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน อยู่ในบริเวณที่สามารถเข้าถึงได้สะดวก เช่น ที่ล้างตา ฝักบัวฉุกเฉิน เวชภัณฑ์ อุปกรณ์สำหรับสารเคมีรั่วไหล และอุปกรณ์ทำความสะอาด

2.2 มีแผนป้องกันภาวะฉุกเฉินที่เป็นรูปธรรม

2.3 มีการซ้อมรับมือภาวะฉุกเฉินที่เหมาะสมกับหน่วยงาน

2.4 มีการตรวจสอบพื้นที่และสถานที่ เพื่อพร้อมตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน เช่น ประตูฉุกเฉิน ทางหนีไฟ จุดรวมพล

2.5 มีการตรวจสอบเครื่องมืออุปกรณ์ พร้อมตอบโต้ภาวะฉุกเฉินอย่างสม่ำเสมอ

2.6 มีขั้นตอนในการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน เช่น การแจ้งเหตุ การแจ้งเตือน

 

---

3. ข้อปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยทั่วไป

3.1 อุปกรณ์สำหรับความปลอดภัยส่วนบุคคล เช่น แว่นตานิรภัย ถุงมือ รองเท้า เป็นต้น

3.2 ระเบียบปฏิบัติของแต่ละห้องปฏิบัติการ 

- มีการกำหนดระเบียบ/ข้อปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ 

- ผู้ปฏิบัติงานปฏิบัติตามระเบียบ / ข้อปฏิบัติที่กำหนดไว้

- มีการกำหนดระเบียบ / ข้อปฏิบัติในกรณีที่หน่วยงานอนุญาตให้มีผู้เยี่ยมชมจากภายนอก

---

 

ประโยชน์ที่ได้รับ 

1. มีความรู้ ความเข้าใจมากยิ่งขึ้น ในเรื่อง การป้องกันและแก้ไขภัยอันตราย ในแต่ละหัวข้อมากยิ่งขึ้น

2. สามารถนำความรู้ที่ได้ ไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ