การจัดการความรู้
 
มือใหม่...ใช่ OBE:การพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE)
post: 2026-08-07 15:06:40     by: สหรัฐ สุขพราม     views: 12
กลุ่ม: CoP Future Office POLUBU


       
รายงานการถอดบทเรียนและถ่ายทอดองค์ความรู้ (Community of Practice: CoP)
คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
 
 
ชื่อองค์ความรู้เรื่อง: มือใหม่...ใช่ OBE: การพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE)
กลุ่ม CoP :   Future Office POLUBU
 
1. ประเด็นความรู้และการขับเคลื่อน (Knowledge Themes & Drivers)
 
1.1 ความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัย: [ / ] ด้านการบริหารจัดการองค์กร (การพัฒนาคุณภาพองค์กรสู่ความเป็นเลิศและการเปลี่ยนผ่านสู่มหาวิทยาลัยดิจิทัล)
 
1.2 ความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์คณะ: [ / ] ด้านการบริหารจัดการองค์กรที่เป็นเลิศ
 
2. โจทย์ความรู้/ปัญหาที่พบ (Pain Point)
     จากการปฏิบัติงานด้านการพัฒนาหลักสูตร พบว่าเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงาน โดยเฉพาะผู้ปฏิบัติงานใหม่ ยังขาดความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) และกระบวนการได้มาของผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร (PLOs) เนื่องจากองค์ความรู้ส่วนใหญ่เป็นความรู้จากประสบการณ์ของผู้ปฏิบัติงานที่ยังไม่ได้รวบรวมและถ่ายทอดอย่างเป็นระบบส่งผลให้การเรียนรู้งานต้องอาศัยการสอบถามและการเรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริง ดังนั้น จึงได้จัดทำชุมชนนักปฏิบัติ (Community of Practice: CoP) เพื่อรวบรวมองค์ความรู้และถ่ายทอดแนวทางการพัฒนาหลักสูตรและการจัดทำ PLOs ให้เป็นระบบ เพื่อให้เจ้าหน้าที่สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ และสามารถถ่ายทอดงานได้อย่างต่อเนื่อง
 
สภาพปัญหาที่พบจากการปฏิบัติงานจริง

ประเด็นปัญหา

สภาพปัญหาที่พบ

ผลกระทบ

เจ้าหน้าที่ใหม่ไม่มีพื้นฐาน OBE

ไม่เคยผ่านการอบรมหรือปฏิบัติงานด้านการพัฒนาหลักสูตรมาก่อน

ใช้เวลานานในการเรียนรู้งาน และขาดความมั่นใจในการปฏิบัติงาน

ไม่เข้าใจที่มาของ PLOs

เข้าใจเพียงว่า PLOs เป็นผลลัพธ์การเรียนรู้ แต่ไม่ทราบว่ามาจากการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย พันธกิจ และมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

ไม่สามารถเตรียมข้อมูลหรือสนับสนุนการจัดทำหลักสูตรได้อย่างถูกต้อง

ไม่มีคู่มือสำหรับเจ้าหน้าที่

การเรียนรู้งานอาศัยการสอนแบบปากต่อปาก

เมื่อผู้รับผิดชอบเดิมย้ายงานหรือเกษียณ ความรู้สูญหายและต้องเริ่มต้นใหม่

ไม่เห็นภาพรวมของกระบวนการ

รู้เฉพาะงานที่ได้รับมอบหมาย แต่ไม่เห็นความเชื่อมโยงของแต่ละขั้นตอน

ไม่สามารถวางแผนหรือติดตามการดำเนินงานได้อย่างเป็นระบบ

การถ่ายทอดงานไม่เป็นมาตรฐาน

วิธีการสอนงานขึ้นอยู่กับผู้ถ่ายทอดแต่ละคน

คุณภาพการปฏิบัติงานไม่สม่ำเสมอ และเกิดข้อผิดพลาดซ้ำเดิม



2.1 วัตถุประสงค์ของกลุ่ม: เพื่อรวบรวม ถ่ายทอด และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) รวมถึงกระบวนการได้มาของผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร (Programme Learning Outcomes: PLOs) เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานสำหรับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานหลักสูตร โดยเฉพาะผู้ปฏิบัติงานใหม่ ให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง เป็นระบบ และมีประสิทธิภาพ
 
3. สรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการแลกเปลี่ยน (Knowledge Crystallization)
 
3.1 แนวปฏิบัติเดิม/ปัญหาเดิม: การปฏิบัติงานด้านการพัฒนาหลักสูตรที่ผ่านมา อาศัยการเรียนรู้จากการ
ปฏิบัติงานจริง การสอบถามผู้มีประสบการณ์ และการศึกษาประกาศหรือแนวทางที่เกี่ยวข้องเป็นหลัก เนื่องจากยังไม่มีคู่มือหรือแนวปฏิบัติที่รวบรวมองค์ความรู้ไว้อย่างเป็นระบบ ส่งผลให้เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานใหม่ โดยเฉพาะผู้ที่ยังไม่มีพื้นฐานด้าน Outcome-Based Education (OBE) และกระบวนการได้มาของผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร (PLOs) ใช้เวลานานในการเรียนรู้งาน ไม่เข้าใจภาพรวมและความเชื่อมโยงของกระบวนการพัฒนาหลักสูตร ทำให้การสนับสนุนการดำเนินงาน การประสานงาน และการจัดเตรียมข้อมูลยังขาดความต่อเนื่องและประสิทธิภาพ
 
3.2 องค์ความรู้ (Key Knowledge):
     1. เจ้าหน้าที่ทำความเข้าใจแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) และความเชื่อมโยงระหว่าง PEOs, PLOs และ CLOs เพื่อให้เห็นภาพรวมของการพัฒนาหลักสูตร
       2. ศึกษากระบวนการได้มาของ PLOs โดยเริ่มจากการวิเคราะห์ข้อมูลของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholders) พันธกิจของมหาวิทยาลัยและคณะ มาตรฐานวิชาชีพ และความต้องการของผู้ใช้บัณฑิต ก่อนนำมาสังเคราะห์เป็นผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร
      3. ศึกษาหลักเกณฑ์ ประกาศ และแนวปฏิบัติของมหาวิทยาลัย รวมถึงเกณฑ์การประกันคุณภาพที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามมาตรฐาน
     4. วางแผนการดำเนินงาน จัดทำ Timeline และ Checklist สำหรับติดตามความก้าวหน้าและตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสารในแต่ละขั้นตอน
      5. จัดเก็บเอกสาร ตัวอย่างหลักสูตร และข้อมูลอ้างอิงอย่างเป็นระบบ เพื่อให้สามารถค้นหา นำกลับมาใช้ และถ่ายทอดองค์ความรู้แก่ผู้ปฏิบัติงานรายต่อไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 
3.3 เครื่องมือ/สื่อสนับสนุน:
    1. คู่มือและแนวทางการพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE)
    2. ประกาศ ระเบียบ และข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาหลักสูตรของมหาวิทยาลัยและหน่วยงานกำกับ
    3. แบบฟอร์มและ Template ที่ใช้ในการจัดทำหลักสูตร เช่น PEOs, PLOs, Curriculum Mapping และเอกสารประกอบการพัฒนาหลักสูตร
    4. Checklist และ Timelineการดำเนินงานและการตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสารในแต่ละขั้นตอน
    5. ตัวอย่างหลักสูตรที่ผ่านการอนุมัติ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการจัดทำและตรวจสอบความถูกต้อง
   6. เอกสารประกอบการอบรม สื่อการเรียนรู้ และองค์ความรู้จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (KM/CoP) สำหรับใช้ศึกษาทบทวนและถ่ายทอดแก่ผู้ปฏิบัติงาน
 
4. แนวปฏิบัติที่ดีและการนำไปใช้ประโยชน์ (Best Practice & Application)
 
4.1 นวัตกรรม/แนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice): จัดทำคู่มือแนวทางการเรียนรู้งานสำหรับผู้เริ่มปฏิบัติ
งานด้านการพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) โดยรวบรวมองค์ความรู้
และประสบการณ์จากการปฏิบัติงานจริง ถ่ายทอดเป็นขั้นตอนที่เข้าใจง่าย ตั้งแต่กระบวนการทำ
ความเข้าใจ Outcome-Based Education (OBE) การได้มาของผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร
 (Programme Learning Outcomes:PLOs)การจัดเตรียมข้อมูล การประสานงาน การตรวจสอบเอกสาร และการติดตามงาน พร้อมจัดทำ Checklist, Timeline และตัวอย่างเอกสาร เพื่อใช้เป็นแนวทางในการเรียนรู้และปฏิบัติงาน
 
4.2 ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม (Tangible Outcomes):  ทำให้เกิดแนวทางการปฏิบัติงานด้านการพัฒนาหลักสูตรที่เป็นระบบ ผู้ปฏิบัติงานสามารถทำความเข้าใจกระบวนการ OBE และที่มาของ PLOs ได้ชัดเจนขึ้น สามารถนำ Checklist และ Timeline มาใช้ในการวางแผนและติดตามการดำเนินงาน ช่วยลดระยะเวลาในการเรียนรู้งานและลดการพึ่งพาการสอบถามจากผู้มีประสบการณ์ อีกทั้งองค์ความรู้และประสบการณ์ที่ได้จากการปฏิบัติงานได้รับการรวบรวมและจัดเก็บเป็นแนวทางสำหรับการถ่ายทอดและส่งต่องานให้แก่ผู้ปฏิบัติงานรายต่อไป ส่งผลให้การดำเนินงานด้านการพัฒนาหลักสูตรมีความต่อเนื่องและเป็นระบบมากขึ้น
 
4.3ข้อจำกัดและข้อควรระวัง:แนวทางการปฏิบัติงานควรมีการทบทวนและปรับปรุงให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์และแนวทางการพัฒนาหลักสูตรที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ รวมทั้งควรปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละหลักสูตร และไม่ควรยึดตัวอย่างหรือแบบฟอร์มเป็นหลักโดยไม่ทำความเข้าใจกระบวนการและเหตุผลของการพัฒนาหลักสูตร
 
5. ช่องทางการเผยแพร่และขยายผล (Knowledge Dissemination)
1. จัดทำและเผยแพร่คู่มือการปฏิบัติงานด้านการพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด OBE เพื่อใช้เป็นแนวทางสำหรับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานหลักสูตร
2. จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายในคณะ เพื่อถ่ายทอดประสบการณ์ เทคนิค และวิธีการทำงานที่ได้จากการปฏิบัติงานจริง
3. เผยแพร่คู่มือ แบบฟอร์ม Checklist และเอกสารที่เกี่ยวข้องผ่านช่องทางออนไลน์ของคณะ เพื่อให้สามารถค้นหาและนำไปใช้ได้สะดวก
4. นำคู่มือและเครื่องมือที่จัดทำขึ้นมาใช้ประกอบการสอนงานและส่งต่องานให้แก่เจ้าหน้าที่ที่เข้ามารับผิดชอบงานหลักสูตร
5. นำแนวทางไปใช้ในการปฏิบัติงานจริง พร้อมรับฟังข้อเสนอแนะจากผู้ใช้งาน เพื่อนำมาปรับปรุงคู่มือและแนวทางการทำงานให้เหมาะสมและเป็นปัจจุบัน
 

ไฟล์แนบ : มือใหม่...ใช่ OBE: การพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE)



สหรัฐ สุขพราม
เจ้าหน้าที่บริหารงานการศึกษานานาชาติ  



Login
Username
Password

สำหรับผู้เข้าใช้งานครั้งแรก



(เฉพาะบุคลากรมหาวิทยาลัยเท่านั้น)
 
กลุ่มชุมชนนักปฏิบัติ
IT UBU (80 บทความ)
Tech & Innovation in New Normal (38 บทความ)
CoP Future Office POLUBU (37 บทความ)
Go Green (องค์กรสีเขียว) (35 บทความ)
UBU Library Services (35 บทความ)
ทำอย่างไรให้สะดวกและความปลอดภัยในการทำงาน (31 บทความ)
กลุ่มทั้งหมด
บทความใหม่
การพัฒนากระบวนการปฏิบัติงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการงานภาควิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี (2026-08-09 16:47)
ว804 Smart Procurement : ซื้อไม่เกิน 50,000 บาท ง่ายขึ้น เร็วขึ้น ลดขั้นตอน (2026-08-07 20:50)
ว122 Smart Research Procurement : แยกให้ชัด งานวิจัยแบบไหนต้องจัดซื้อจัดจ้าง (2026-08-07 19:02)
"Smart Academic Clinic: การพัฒนาระบบคลินิกวิชาการดิจิทัล เพื่อการดูแลนักศึกษาเชิงรุกและลดอัตราการตกออก" (2026-08-07 18:46)
การสร้าง "ผู้ช่วยจัดการตารางงานอัจฉริยะ" ด้วยโปรแกรม AI “Gemini & Calender” ของภาควิชารัฐประศาสนศาสตร์ (2026-08-07 18:04)
การพัฒนาระบบอุทธรณ์ผลการเรียนออนไลน์ 24 ชั่วโมง ด้วย Google Apps Script (2026-08-07 17:53)
 
บทความยอดนิยม
PESTEL Analysis : เครื่องมือในการวิเคราะห์ปัจจัยภายนอก (7632 view)
การจัดการศึกษาแบบ Outcome-Based Education : Backward Curriculum Design (3785 view)
เกณฑ์ AUN-QA Overview (Versions 4) (3621 view)
Mesh / Access Point คืออะไร ? ทำไมคนถึงชอบเข้าใจผิด (2766 view)
ภาพรวมเกณฑ์ AUN-QA Version 4.0 (2394 view)
เรียนรู้ เทคโนโลยี FTTx ( Fiber to the x) (2159 view)