| การจัดการความรู้ | ||||||||||||||||||
| มือใหม่...ใช่ OBE:การพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE)
post: 2026-08-07 15:06:40 by: สหรัฐ สุขพราม views: 12 กลุ่ม: CoP Future Office POLUBU |
||||||||||||||||||
![]() รายงานการถอดบทเรียนและถ่ายทอดองค์ความรู้ (Community of Practice: CoP) คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ชื่อองค์ความรู้เรื่อง: มือใหม่...ใช่ OBE: การพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) กลุ่ม CoP : Future Office POLUBU 1. ประเด็นความรู้และการขับเคลื่อน (Knowledge Themes & Drivers) 1.1 ความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัย: [ / ] ด้านการบริหารจัดการองค์กร (การพัฒนาคุณภาพองค์กรสู่ความเป็นเลิศและการเปลี่ยนผ่านสู่มหาวิทยาลัยดิจิทัล) 1.2 ความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์คณะ: [ / ] ด้านการบริหารจัดการองค์กรที่เป็นเลิศ 2. โจทย์ความรู้/ปัญหาที่พบ (Pain Point) จากการปฏิบัติงานด้านการพัฒนาหลักสูตร พบว่าเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงาน โดยเฉพาะผู้ปฏิบัติงานใหม่ ยังขาดความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) และกระบวนการได้มาของผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร (PLOs) เนื่องจากองค์ความรู้ส่วนใหญ่เป็นความรู้จากประสบการณ์ของผู้ปฏิบัติงานที่ยังไม่ได้รวบรวมและถ่ายทอดอย่างเป็นระบบส่งผลให้การเรียนรู้งานต้องอาศัยการสอบถามและการเรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริง ดังนั้น จึงได้จัดทำชุมชนนักปฏิบัติ (Community of Practice: CoP) เพื่อรวบรวมองค์ความรู้และถ่ายทอดแนวทางการพัฒนาหลักสูตรและการจัดทำ PLOs ให้เป็นระบบ เพื่อให้เจ้าหน้าที่สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ และสามารถถ่ายทอดงานได้อย่างต่อเนื่อง สภาพปัญหาที่พบจากการปฏิบัติงานจริง
2.1 วัตถุประสงค์ของกลุ่ม: เพื่อรวบรวม ถ่ายทอด และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) รวมถึงกระบวนการได้มาของผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร (Programme Learning Outcomes: PLOs) เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานสำหรับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานหลักสูตร โดยเฉพาะผู้ปฏิบัติงานใหม่ ให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง เป็นระบบ และมีประสิทธิภาพ 3. สรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการแลกเปลี่ยน (Knowledge Crystallization) 3.1 แนวปฏิบัติเดิม/ปัญหาเดิม: การปฏิบัติงานด้านการพัฒนาหลักสูตรที่ผ่านมา อาศัยการเรียนรู้จากการ ปฏิบัติงานจริง การสอบถามผู้มีประสบการณ์ และการศึกษาประกาศหรือแนวทางที่เกี่ยวข้องเป็นหลัก เนื่องจากยังไม่มีคู่มือหรือแนวปฏิบัติที่รวบรวมองค์ความรู้ไว้อย่างเป็นระบบ ส่งผลให้เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานใหม่ โดยเฉพาะผู้ที่ยังไม่มีพื้นฐานด้าน Outcome-Based Education (OBE) และกระบวนการได้มาของผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร (PLOs) ใช้เวลานานในการเรียนรู้งาน ไม่เข้าใจภาพรวมและความเชื่อมโยงของกระบวนการพัฒนาหลักสูตร ทำให้การสนับสนุนการดำเนินงาน การประสานงาน และการจัดเตรียมข้อมูลยังขาดความต่อเนื่องและประสิทธิภาพ 3.2 องค์ความรู้ (Key Knowledge): 1. เจ้าหน้าที่ทำความเข้าใจแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) และความเชื่อมโยงระหว่าง PEOs, PLOs และ CLOs เพื่อให้เห็นภาพรวมของการพัฒนาหลักสูตร 2. ศึกษากระบวนการได้มาของ PLOs โดยเริ่มจากการวิเคราะห์ข้อมูลของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholders) พันธกิจของมหาวิทยาลัยและคณะ มาตรฐานวิชาชีพ และความต้องการของผู้ใช้บัณฑิต ก่อนนำมาสังเคราะห์เป็นผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร 3. ศึกษาหลักเกณฑ์ ประกาศ และแนวปฏิบัติของมหาวิทยาลัย รวมถึงเกณฑ์การประกันคุณภาพที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามมาตรฐาน 4. วางแผนการดำเนินงาน จัดทำ Timeline และ Checklist สำหรับติดตามความก้าวหน้าและตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสารในแต่ละขั้นตอน 5. จัดเก็บเอกสาร ตัวอย่างหลักสูตร และข้อมูลอ้างอิงอย่างเป็นระบบ เพื่อให้สามารถค้นหา นำกลับมาใช้ และถ่ายทอดองค์ความรู้แก่ผู้ปฏิบัติงานรายต่อไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3.3 เครื่องมือ/สื่อสนับสนุน: 1. คู่มือและแนวทางการพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) 2. ประกาศ ระเบียบ และข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาหลักสูตรของมหาวิทยาลัยและหน่วยงานกำกับ 3. แบบฟอร์มและ Template ที่ใช้ในการจัดทำหลักสูตร เช่น PEOs, PLOs, Curriculum Mapping และเอกสารประกอบการพัฒนาหลักสูตร 4. Checklist และ Timelineการดำเนินงานและการตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสารในแต่ละขั้นตอน 5. ตัวอย่างหลักสูตรที่ผ่านการอนุมัติ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการจัดทำและตรวจสอบความถูกต้อง 6. เอกสารประกอบการอบรม สื่อการเรียนรู้ และองค์ความรู้จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (KM/CoP) สำหรับใช้ศึกษาทบทวนและถ่ายทอดแก่ผู้ปฏิบัติงาน 4. แนวปฏิบัติที่ดีและการนำไปใช้ประโยชน์ (Best Practice & Application) 4.1 นวัตกรรม/แนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice): จัดทำคู่มือแนวทางการเรียนรู้งานสำหรับผู้เริ่มปฏิบัติ งานด้านการพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) โดยรวบรวมองค์ความรู้ และประสบการณ์จากการปฏิบัติงานจริง ถ่ายทอดเป็นขั้นตอนที่เข้าใจง่าย ตั้งแต่กระบวนการทำ ความเข้าใจ Outcome-Based Education (OBE) การได้มาของผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร (Programme Learning Outcomes:PLOs)การจัดเตรียมข้อมูล การประสานงาน การตรวจสอบเอกสาร และการติดตามงาน พร้อมจัดทำ Checklist, Timeline และตัวอย่างเอกสาร เพื่อใช้เป็นแนวทางในการเรียนรู้และปฏิบัติงาน 4.2 ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม (Tangible Outcomes): ทำให้เกิดแนวทางการปฏิบัติงานด้านการพัฒนาหลักสูตรที่เป็นระบบ ผู้ปฏิบัติงานสามารถทำความเข้าใจกระบวนการ OBE และที่มาของ PLOs ได้ชัดเจนขึ้น สามารถนำ Checklist และ Timeline มาใช้ในการวางแผนและติดตามการดำเนินงาน ช่วยลดระยะเวลาในการเรียนรู้งานและลดการพึ่งพาการสอบถามจากผู้มีประสบการณ์ อีกทั้งองค์ความรู้และประสบการณ์ที่ได้จากการปฏิบัติงานได้รับการรวบรวมและจัดเก็บเป็นแนวทางสำหรับการถ่ายทอดและส่งต่องานให้แก่ผู้ปฏิบัติงานรายต่อไป ส่งผลให้การดำเนินงานด้านการพัฒนาหลักสูตรมีความต่อเนื่องและเป็นระบบมากขึ้น 4.3ข้อจำกัดและข้อควรระวัง:แนวทางการปฏิบัติงานควรมีการทบทวนและปรับปรุงให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์และแนวทางการพัฒนาหลักสูตรที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ รวมทั้งควรปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละหลักสูตร และไม่ควรยึดตัวอย่างหรือแบบฟอร์มเป็นหลักโดยไม่ทำความเข้าใจกระบวนการและเหตุผลของการพัฒนาหลักสูตร 5. ช่องทางการเผยแพร่และขยายผล (Knowledge Dissemination) 1. จัดทำและเผยแพร่คู่มือการปฏิบัติงานด้านการพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด OBE เพื่อใช้เป็นแนวทางสำหรับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานหลักสูตร 2. จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายในคณะ เพื่อถ่ายทอดประสบการณ์ เทคนิค และวิธีการทำงานที่ได้จากการปฏิบัติงานจริง 3. เผยแพร่คู่มือ แบบฟอร์ม Checklist และเอกสารที่เกี่ยวข้องผ่านช่องทางออนไลน์ของคณะ เพื่อให้สามารถค้นหาและนำไปใช้ได้สะดวก 4. นำคู่มือและเครื่องมือที่จัดทำขึ้นมาใช้ประกอบการสอนงานและส่งต่องานให้แก่เจ้าหน้าที่ที่เข้ามารับผิดชอบงานหลักสูตร 5. นำแนวทางไปใช้ในการปฏิบัติงานจริง พร้อมรับฟังข้อเสนอแนะจากผู้ใช้งาน เพื่อนำมาปรับปรุงคู่มือและแนวทางการทำงานให้เหมาะสมและเป็นปัจจุบัน ไฟล์แนบ : มือใหม่...ใช่ OBE: การพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) | ||||||||||||||||||
![]() |