ความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล :ทักษะที่จำเป็นสำหรับการปฏิบัติงานแบบออนไลน์

ความฉลาดทางดิจิทัลและทักษะจำเป็นในอนาคตสำหรับการทำงานในองค์กร

เมื่อพิจารณาเรื่องการทำงานในยุคปัจจุบันทั้งในบริทสากลและบริบทในประเทศไทย องค์กรและหน่วยงานมีความจำเป็นที่จะต้องพัฒนาเรื่องความฉลาดทางดิจิทัล(Digital Literacy)เนื่องจากทุกคนอยู่ในยุคการขับเคลื่อนข้อมูลด้วยสารสนเทศต่างๆ เช่น การใช้ปัญญาประดิษฐ์ การใช้เครื่องมือทำงานออนไลน์ และฝึกการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์นวัตกรรมต่างๆ ดังนั้น องค์กรต่างๆจึงมีความจำเป็นที่จะต้องพัฒนาทักษะของบุคลากรในองค์กร ทั้งในเรื่อง ความรู้ ทัศนคติ และความฉลาดทางดิจิทัล ซึ่งเป็นกลไกลที่สำคัญที่ทำให้คนมีทักษะในอนาคต ทักษะที่สำคัญในอนาคตในการทำงานในยุคดิจิทัล ประกอบไปด้วย 4 มิติหลัก ได้แก่

1.1 ทักษะในการแก้ปัญหา คือ รู้จักคิดวิเคราะห์ข้อมูล สามารถแก้ปัญหาที่ซับซ้อนได้ และต่อยอดสร้างสรรค์ผลงานนวัตกรรม

1.2 ทักษะในการทำงานกับผู้อื่น เช่น การเรียนรู้การเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี

1.3 ทักษะด้านเทคโนโลยี คือ การเรียนรู้การใช้และการออกแบบเทคโนโลยีสมัยใหม่

1.4 ทักษะการบริหารจัดการตนเอง คือ ความสามารถในการปรับตัวให้เข้ากับบริบทความเปลี่ยนแปลงปัจจุบันสามารถเผชิญแรงกดดัน และการรู้จักเรียนรู้พัฒนาศักยภาพด้วยตนเอง

นอกจากนี้ จากผลการสำรวจของ เว็บไซต์ mckinsey.comพบว่า 3 ทักษะที่จำเป็นอย่างมากสำหรับบุคลากรซึ่งองค์กรต้องการใน ค.ศ 2030 ได้แก่

1.1 ทักษะการรู้คิดอย่างมีเหตุผลขั้นสูง เช่น ทักษะเชิงสถิติและตัวเลข การคิดประมวลผลสารสนเทศที่ซับซ้อน

1.2 ทักษะทางด้านสังคมและอารมณ์ เช่น ทักษะการเจรจาต่อรอง ทักษะความเห็นอกเห็นใจ และความสามารถในการบริหารจัดการเวลา

1.3 ทักษะด้านเทคโนโลยี เช่น การวิเคราะห์ข้อมูลและรู้จักใช้งานเทคโนโลยี

          ดังนั้น หากมีการปรับโครงสร้างภายในองค์กร โดยเป็นไปตามสถานการณ์ปัจจุบัน เช่น องค์กรมีการเน้นเรื่องการเรียนรู้ตลอดชีวิต การลดการทำงานบางตำแน่ง เป็นต้น บุคลากรจึงควรต้องรู้จักปรับตัว และเรียนรู้ทักษะใหม่ๆเพิ่มเติม เพื่อผลประโยชน์ของตนเองและองค์กร  

          เมื่อมีการทำงานร่วมกันในรูปแบบออนไลน์ เราควรต้องตระหนักเรื่องมารยาทและการประพฤติตนอย่างเหมาะสมในการใช้อินเทอร์เน็ต ได้แก่

1. การเอาใจเขามาใส่ใจเรา ติดต่อสื่อสารอย่างสุภาพ

2. ประพฤติปฏิบัติตัวเช่นเดียวกับมนุษย์ในชีวิตจริง เช่น ตระหนักถึงจริยธรรมและกฎหมายต่างๆ

3. มีมารยาทในการใช้เครือข่าย รู้ธรรมเนียมปฏิบัติของกลุ่มต่างๆบนโลกออนไลน์

4. เวลาส่งข้อมูลให้ผู้อื่น ต้องเคารพผู้อื่น ไม่รบกวนเวลาของผู้อื่น เช่น การส่งอีเมลให้เฉพาะผู้เกี่ยวข้อง

5. ใช้คำพูดเหมาะสมกับบริบทเรื่อง เวลา สถานที่ คิดก่อนพิมพ์ เพราะสิ่งที่เราพิมพ์จะส่งผลกับเราในอนาคต

6. รู้จักแบ่งปันความรู้ให้ผู้อื่นผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ที่เหมาะสม

7. ไม่ใช้คำพูดรุนแรงหยาบคาย การกระทำยุยงต่างๆ และเคารพความคิดเห็นแตกต่าง

8. เคารพสิทธิของผู้อื่น โดยไม่ละลาบละล้วงข้อมูลของผู้อื่น

9. ไม่ใช้สิทธิพิเศษเหนือคนอื่นในทางที่ผิด

10. ให้อภัยความผิดพลาดของผู้อื่น

          นอกจากนี้ ในปัจจุบัน เครื่องมือที่เป็นที่นิยมเพื่อส่งเสริมความร่วมมือในการทำงานร่วมกันออนไลน์ในองค์กร ซึ่งมีประโยชน์สำหรับสถานการณ์ที่บุคลากรต้องเผชิญกับการปรับตัวและการลดต้นทุนในองค์กร เช่น การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19)​​ได้แก่

1. เครื่องมือสำหรับการทำงานเป็นทีม มีประโยชน์สำหรับการทำงานร่วมกันโดยให้สิทธิ์เรื่องการเข้าดูข้อมูล แก้ไขข้อมูล และแสดงความคิดเห็น รวมไปถึงการจัดการประชุม เช่น Google workspace Microsoft team Trello Slack  Google meet และ Zoom

2. เครื่องมือในการแบ่งปันข้อมูลสำหรับการทำงานร่วมกันออนไลน์ เช่น Dropbox Onedrive และ Google drive

3. เครื่องมือในการจัดการตารางการทำงานให้เป็นระบบ เช่น Google calendar

4. เครื่องสำหรับการระดมความคิดร่วมกันในการทำงาน เช่น Padlet และ Miro

     ดังนั้น บุคลากรในองค์กรต้องรู้จักเรียนรู้และเลือกใช้บูรณาการเครื่องมือออนไลน์ต่างๆ เพื่อประสิทธิภาพของการทำงานในองค์กรต่อไป

ขอบคุณข้อมูลจาก ศาสตราจารย์ ดร. จินตวีร์  คล้ายสังข์ ศาสตราจารย์ประจำภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

หลักสูตร e-learning เรื่อง ความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล :ทักษะที่จำเป็นสำหรับการปฏิบัติงานแบบออนไลน์ สถาบันพัฒนาบุคลากรภาครัฐด้านดิจิทัล